Κατάθλιψη και Στίγμα: Γιατί 8 στους 10 Έλληνες αρνούνται τη θεραπεία;

Έχεις αναρωτηθεί ποτέ γιατί, ενώ πηγαίνουμε αμέσως στον γιατρό αν πονάει το δόντι μας ή αν έχουμε δέκα, διστάζουμε τόσο πολύ να ζητήσουμε βοήθεια όταν πονάει η ψυχή μας; Στην Ελλάδα της κρίσης και των social media, υπάρχει ένας αριθμός που πραγματικά «παγώνει» το αίμα, καθώς το 83,5% των ατόμων με κατάθλιψη αρνείται να λάβει φαρμακευτική αγωγή και ο κύριος λόγος δεν είναι ο φόβος για τα φάρμακα, αλλά ο φόβος μην τους «κολλήσουν την ταμπέλα» (Οικονόμου – Λαλιώτη, 2010).

Το «Τείχος» της Ντροπής.

Αν νιώθεις ότι πρέπει να κρύψεις αυτό που βιώνεις, δεν είσαι μόνος. Το κοινωνικό στίγμα στην Ελλάδα παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια. Πολλοί από εμάς φοβόμαστε ότι αν παραδεχτούμε πως περνάμε κατάθλιψη, οι γύρω μας, φίλοι, συνάδελφοι, ακόμα και η οικογένειά μας, θα μας δουν ως «ελαττωματικούς» ή «αδύναμους».

Αυτή η ντροπή δεν είναι δική σουάποψη. Είναι το αποτέλεσμα μιας κοινωνίας που έμαθε να ψιθυρίζει για την ψυχική υγεία αντί να μιλάει δυνατά και καθαρά γι’ αυτήν. Σε αυτό παίζουν μεγάλο ρόλο και οι λανθασμένες εικόνες που βλέπουμε συχνά στις οθόνες μας, όπως αναλύεται και στο «Κατάθλιψη πίσω από τις Κάμερες».

Όπως σημειώνει ο Wolpert, το στίγμα δημιουργεί μια βαθιά αμηχανία και έναν φόβο κριτικής που μας αναγκάζει να απομονωνόμαστε. Αντί να αναζητήσουμε τη σωστή υποστήριξη, κλεινόμαστε στον εαυτό μας, ελπίζοντας ότι «θα περάσει μόνο του».

Η Παγίδα της «Ατομικής Επιλογής».

Σύμφωνα με τον Horwitz, μια από τις πιο επικίνδυνες αντιλήψεις που κυκλοφορούν γύρω μας είναι ότι η κατάθλιψη είναι θέμα χαρακτήρα ή ατομικής επιλογής. Πόσες φορές έχεις ακούσει κάποιον να λέει «προσπάθησε λίγο παραπάνω» ή «δείξε δύναμη»;

Αυτές οι ατάκες, όσο καλοπροαίρετες κι αν φαίνονται, είναι στην πραγματικότητα μέρος του προβλήματος. Παρουσιάζουν την κατάθλιψη ως κάτι που μπορεί να ελεγχθεί με τη θέληση, ενώ στην πραγματικότητα είναι μια σύνθετη κατάσταση. Όταν αρχίζεις να πιστεύεις ότι η κατάστασή σου είναι «προσωπική αποτυχία», ο φόβος και η ντροπή γίνονται μεγαλύτερα από τη θέλησή σου για θεραπεία (Pappa et al., 2021).

Οι Νέοι στην Ελλάδα: Τι Πιστεύουν;

Θα περίμενε κανείς ότι οι νεότερες γενιές, που έχουν μεγαλώσει με το διαδίκτυο, θα ήταν πιο «ανοιχτές» σε αυτό το κομμάτι. Κι όμως, έρευνες σε Έλληνες το 2019, δείχνουν ότι οι προκαταλήψεις και οι λανθασμένες πεποιθήσεις για την ψυχική νόσο είναι ακόμη πολύ ισχυρές (Kaparounaki et al., 2019). Η ανάγκη να δείχνουμε «τέλειοι» στα social media κάνει ακόμα πιο δύσκολο να παραδεχτούμε ότι δεν είμαστε καλά. Το αποτέλεσμα; Μια ολόκληρη γενιά που ξέρει πού να απευθυνθεί, αλλά συχνά δεν τολμά, μένει στάσιμη σε μια κατάσταση που την «βουλιάζει» καθημερινά.

Αυτός ο δισταγμός τροφοδοτείται από τα αντιφατικά μηνύματα που δεχόμαστε καθημερινά, όπως είδαμε στο άρθρο «Γιατί νιώθουμε τόσο μπερδεμένοι με αυτά που ακούμε;», κάνοντας την απόφαση για θεραπεία να μοιάζει ακόμα βουνό.

Σπάζοντας τον Κύκλο: Από τη Σιωπή στη Δράση.

Για να αλλάξει αυτό το 83,5%, πρέπει πρώτα να αλλάξουμε τον τρόπο που βλέπουμε εμείς οι ίδιοι τον εαυτό μας. Η κατάθλιψη δεν είναι ντροπή, είναι μια πρόκληση υγείας. Όταν καθυστερούμε να ζητήσουμε βοήθεια, δεν δείχνουμε δύναμη, απλώς παρατείνουμε την ταλαιπωρία μας.

Η επιστήμη μας λέει ξεκάθαρα πως υπάρχουν λύσεις και θεραπείες που λειτουργούν. Είτε πρόκειται για ψυχοθεραπεία είτε για φαρμακευτική υποστήριξη, το να ζητήσεις βοήθεια είναι η απόλυτη πράξη γενναιότητας. Είναι η στιγμή που αποφασίζεις ότι η δική σου ζωή και ευτυχία αξίζει περισσότερο από τη γνώμη ενός ανίδεου περαστικού.

Στο bita612.gr, θέλουμε να γκρεμίσουμε αυτό το τείχος. Η κατανόηση, η ενσυναίσθηση και η αγάπη προς τον εαυτό μας είναι τα μόνα όπλα ενάντια στο στίγμα.
Εσύ, έχεις νιώσει ποτέ ότι ο φόβος της κριτικής σε εμποδίζει από το να μιλήσεις για όλα όσα σε δυσκολεύουν;