Κατάθλιψη & ΜΜΕ: Γιατί νιώθουμε τόσο μπερδεμένοι με αυτά που ακούμε;

Έχεις προσέξει ποτέ ότι η τηλεόραση και τα social media μας στέλνουν συνέχεια διπλά μηνύματα για την κατάθλιψη; Από τη μία μας λένε «βγες και μίλα», και από την άλλη μας δείχνουν εικόνες που μας κάνουν να θέλουμε να κρυφτούμε. Αυτό το «μπέρδεμα» είναι που συντηρεί το στίγμα και μας εμποδίζει να ζητήσουμε βοήθεια.

Γιατί μας αφορά όλους;

Όταν τα ΜΜΕ δίνουν λάθος πληροφορίες (Fountoulakis et al., 1998), δεν κάνουν απλώς ένα λάθος στην είδηση, δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου ο πάσχοντας ντρέπεται για αυτό που βιώνει.

Αυτές οι αντιφάσεις δεν είναι αθώες. Δημιουργούν μια κατάσταση όπου ο κόσμος γύρω μας φοβάται ή κρίνει χωρίς να ξέρει. Το στίγμα είναι ο λόγος που πολλοί άνθρωποι γύρω μας υποφέρουν στη σιωπή.

Η κατάθλιψη δεν έχει συγκεκριμένο «πρόσωπο» και μπορεί να χτυπήσει την πόρτα οποιουδήποτε, αν και οι έρευνες δείχνουν ότι οι γυναίκες εμφανίζουν συχνότερα συμπτώματα (Villarroel & Terlizzi, 2020).

Το πρώτο βήμα για τη θεραπεία είναι να μάθουμε να αναγνωρίζουμε την πραγματικότητα πέρα από τα τηλεοπτικά κλισέ.

Οι 3 μεγάλες παγίδες των ΜΜΕ.

Στην πραγματικότητα, τα ΜΜΕ συχνά «φάσκουν και αντιφάσκουν». Ας δούμε πού μας μπερδεύουν:

Α) «Είναι κάτι συνηθισμένο, αλλά είναι και ντροπή»!

Μας λένε ότι η κατάθλιψη είναι η νόσος της εποχής μας και συμβαίνει σε πολλούς. Όμως, την ίδια στιγμή, προβάλλουν τους ανθρώπους που νοσούν ως «αδύναμους» ή «παράξενους».

Έτσι, ενώ σου λένε «δεν είσαι μόνος», σου περνάνε το μήνυμα ότι αν το παραδεχτείς, οι άλλοι θα σε θεωρήσουν λιγότερο ικανό.

Β) «Είναι σοβαρό πρόβλημα, αλλά λύνεται με ένα χαμόγελο»!

Αυτή είναι ίσως η πιο επικίνδυνη αντίφαση. Ενώ τη λένε «σοβαρή νόσο», την ίδια στιγμή ακούμε συμβουλές του τύπου «βγες έξω να ξεσκάσεις» ή «σκέψου θετικά και θα περάσει».

Αν ήταν τόσο απλό, δεν θα ήταν σοβαρή νόσος. Αυτό μας κάνει να νιώθουμε ενοχές που δεν μπορούμε να γίνουμε «καλά» τόσο εύκολα όσο δείχνουν οι εκπομπές.

Γ) «Το θύμα και ο επικίνδυνος»!

Όπως έχουν δείξει και έρευνες στην Ελλάδα (Fountoulakis et al., 1998), τα ΜΜΕ παρουσιάζουν κάποιον με κατάθλιψη είτε ως ένα αξιολύπητο θύμα που δεν μπορεί να κάνει τίποτα, είτε ως κάποιον «απρόβλεπτο» που πρέπει να φοβόμαστε.

Καμία από τις δύο εικόνες δεν είναι σωστή. Ένας άνθρωπος με κατάθλιψη είναι ένας λειτουργικός πολίτης που απλώς περνάει μια δυσκολία με την υγεία του.

Σπάζοντας τον κύκλο της σιωπής.

Αυτά τα μπερδεμένα μηνύματα επηρεάζουν τον τρόπο που σκεφτόμαστε. Η λάθος ενημέρωση και οι αντιφάσεις των ΜΜΕ καλλιεργούν τον φόβο και την κοινωνική απομόνωση (Wolpert, 2001). Αν αρχίσεις να πιστεύεις ότι «θα με κρίνουν ως αδύναμο», επειδή έτσι το είδες στην τηλεόραση, θα νιώσεις ντροπή και στο τέλος θα κλειστείς στον εαυτό σου.

Εδώ ακριβώς μπαίνει ο Φαύλος Κύκλος της CBT που συζητάμε συχνά:

Σκέψη: «Θα με κρίνουν».
Συναίσθημα: Ντροπή και άγχος.
Συμπεριφορά: Απομόνωση (π.χ. “δεν μιλάω σε κανέναν”).

Στο bita612.gr, πιστεύουμε ότι η αναγνώριση αυτών των αντιφάσεων είναι το «κλειδί» για να σταματήσουμε να επηρεαζόμαστε από την αλλοιωμένη εικόνα της οθόνης και να δούμε την πραγματικότητα όπως είναι.
Εσένα, ποιο από αυτά τα «διπλά μηνύματα» σου φαίνεται πιο ενοχλητικό στην καθημερινότητά σου;